نسخه آزمایشی
سخـن روز
آیت الله عاملی: قلب مؤمن بین دو انگشت خدا قرار دارد و خداوند است که در قلب او تصرف میکند.

 درسی از آیة الله انصاری شیرازی

مقام تذکر و تسبیح حضرت زهراء (علیها السلام)


قال الله تبارک و تعالی و تقدس: « وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلاَّ مَنْ يُنيبُ» (1)
از جمله مقامات اخلاقی که مورد توجه آیات قرآنی و روایات اهل بیت (علیهم السلام) قرار گرفته، مقام تذکر و یادآوری خداوند متعال در همه امور است.

ذکر لسانی و قلبی باعث می شود انسان با هوای نفس مخالفت کند. خداوند در حدیث قدسی می فرماید: « ُ أَنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي »
(2) (من همنشین کسی هستم که مرا یاد کند). هر چند ذکر قلبی از نعمات معنوی است اما ذکر، اگر لسانی هم باشد فوائد زیادی بر آن مترتب است، زیرا زبانی که نام و یاد خدا بر آن جاری است بر سایر اعضاء انسان نیز تأثیر می گذارد و کم کم انسان را به ذکر قلبی می رساند.

یکی از اذکار مؤثر و مورد تأکید پیامبر و ائمه اطهار (صلوات الله علیهم اجمعین) تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز است؛ حضرت امام صادق (علیه السلام) در مورد ثواب تسبیح حضرت فاطمه زهراء (سلام الله علیها) می فرماید: « تَسْبِيحُ فَاطِمَةَ ع فِي كُلِّ يَوْمٍ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ صَلَاةِ أَلْفِ رَكْعَةٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ »(3) (تسبیح فاطمه زهراء (سلام الله علیها) نزد من پس از هر نماز، محبوبتر از هزار رکعت نماز در هر روز است). این محاسبه عجیبی است، اما برای خداوند متعال که غیر محدود است و رحمت او غیرمتناهی، ممکن است در مقابل یک الله گفتن با اخلاص، میلیونها رحمت را شامل حال بنده اش گرداند؛ لذا از اهمیت این ذکر نباید غافل بود.

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) با آن علاقه وافری که به دختر خود دارد، اگر چیز دیگری مفیدتر از این ذکر بود حتماً آن را تفهیم می فرمود. بنابراین تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز نقش مؤثری در ایجاد حضور قلب دارد و ذکری است کامل، که تکبیر و تحمید و تسبیح را در خود دارد و همه اینها بهانه ای برای یادآوری نام وعظمت خداوند است.


هر وقت انسان قصد اقامه نماز می کند و دستها را بالا می برد و تکبیرة الإحرام می گوید، یعنی از دنیا وتعلقات آن دل می کند و همه را پشت سر می اندازد و به مسافرتی می رود که با کسی نیست جز خداوند متعال؛ از این جهت است که گفته اند: «لا صلوة إلا بحضور القلب»؛ نماز کامل نمی شود مگر با حضور قلب؛ و وقتی نماز تمام شد می گوید: «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته»، کسی که از سفر می آید، باید به مردم سلام کند و این سلام آخر نماز به معنای آن است که من از سفر إلی الله آمده ام.

مجلس تمام گشت و به پایان رسید عمر ما همچنان در اول وصف تو مانده ایم

هر چه خوبی هست برای او است و هرچه خوبان از کرامت برخوردارند، خداوند به آنان عنایت کرده است؛ لذا معنای الله اکبر این نیست که خدا بزرگتر است، بلکه به تعبیر امام علی (علیه السلام) « الَّذِي لَيْسَ لِصِفَتِهِ حَدٌّ مَحْدُود »
(4) ؛ وجود او غیر محدود و نامتناهی و بزرگتر از آن است که وصف شود.

الحمدلله، یعنی همه ستایش ها متعلق به خداوند است؛ اگر انسان در بهاران، شکوفه های درختان و گل های باغ را تحسین می کند و می ستاید، در حقیقت خداوند را ستایش کرده؛ زیرا خوبی و لطافت را او به گل محبت فرموده است.


با گفتن سبحان الله نیز خداوند را از تمام نقایص منزه می داند.


در هر صورت ذکر و یادآوری خداوند، از مقامات اخلاقی سالکین الی الله و بهترین نوع آن، تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) است؛ مخصوصاً اگر تسبیح آن از تربت حضرت سیدالشهداء باشد. روایت است که امام صادق (علیه السلام) می فرماید: « َ مَنْ كَانَ مَعَهُ سُبْحَةٌ مِنْ طِينِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ ع كُتِبَ مُسَبِّحاً وَ إِنْ لَمْ يُسَبِّحْ بِهَا »
(5) ؛ کسی که تسبیحی از تربت حضرت سیدالشهداء را همراه داشته باشد برای او ثواب ذکر تسبیح نوشته می شود گرچه با آن ذکر نگوید، در روایت دیگری می فرماید: سجده بر تربت امام حسین، حجاب های هفت گانه مانند کبر و حسد و... را بر می دارد.

در بندگی خدا باید صادق بود؛ اگر بنده خود را معتقد بداند و در بندگی خدا راستگو باشد، وقتی در نماز می گوید: « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعين»، یعنی منحصراً تورا عبادت می کنم و از تو مدد می جویم؛ بنابراین وقتی کار مهمی پیش آمد و در خانه زید و عمرو و... رفتیم و فلان پارتی و فلان مسئول را واسطه قرار دادیم و خدا را فراموش کردیم، معلوم می شود در بندگی صادق نیستیم.

الصدق بالقول و بالقصودی والفعل کالوفاء بالعقودی
یکذب مستعین حق اذ قرأ ثم اذا المهمُ جاءَ غیر یری

باید خود را به خدا سپرد و مواظب بود که از حمایت پروردگار بیرون نرویم: « و لا يمكن الفرار من حكومتك »؛ ممکن نیست کسی از حکومت پروردگار فرار کند، لذا دائماً باید مراقب باشد و همواره خود را در آغوش توفیقات الهی بداند؛ مانند بچه شیرخوار که اگر کسی او را اذیت می کند به دامان مادر پناه می برد و اگر مادر هم او را اذیت کند، جای دیگری نمی رود و باز هم خود را در آغوش محبت های مادر می اندازد، زیرا ضعیف و ناتوان است؛ اگر کسی می خواهد قوی شود باید دائماً خود را محتاج حق تبارک و تعالی بداند و چیزی را که او ندارد، ارائه کند و تنها چیزی که خدا ندارد، ضعف و ناتوانی است؛ لذا باید ضعف و بیچارگی را به درگاه او ببرد و خود را هیچ بداند تا مورد رحمت حق تبارک و تعالی قرار گیرد.

ندارد راه فکرم روشنایی ز لطفت پرتویی دارد گدایی
اگر لطف تو نبود پرتو انداز کجا فکر و کجا گنجینه راز

خداوندا! ما را به راهی بدار که رضای تو در آن است. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.


پا نوشتها

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 . غافر : 13

2. مستدرك‏الوسائل،ج : 5، ص: 286 (باب استحباب ذكر الله على كل حال)

3. تهذيب‏الأحكام ،ج 2 ،ص: 105 (باب كيفية الصلاة و صفتها و ..)

4. بحارالأنوار،ج 4 ،ص: 247 (باب 4- جوامع التوحيد..)

5. من ‏لايحضره ‏الفقيه، ج 1 ص: 268 (باب ما يسجد عليه و ما لا يسجد عليه)

مقام تذکر و تسبیح حضرت زهراء (علیها السلام)


قال الله تبارک و تعالی و تقدس: « وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلاَّ مَنْ يُنيبُ» (1)
از جمله مقامات اخلاقی که مورد توجه آیات قرآنی و روایات اهل بیت (علیهم السلام) قرار گرفته، مقام تذکر و یادآوری خداوند متعال در همه امور است.

ذکر لسانی و قلبی باعث می شود انسان با هوای نفس مخالفت کند. خداوند در حدیث قدسی می فرماید: « ُ أَنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي »
(2) (من همنشین کسی هستم که مرا یاد کند). هر چند ذکر قلبی از نعمات معنوی است اما ذکر، اگر لسانی هم باشد فوائد زیادی بر آن مترتب است، زیرا زبانی که نام و یاد خدا بر آن جاری است بر سایر اعضاء انسان نیز تأثیر می گذارد و کم کم انسان را به ذکر قلبی می رساند.

یکی از اذکار مؤثر و مورد تأکید پیامبر و ائمه اطهار (صلوات الله علیهم اجمعین) تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز است؛ حضرت امام صادق (علیه السلام) در مورد ثواب تسبیح حضرت فاطمه زهراء (سلام الله علیها) می فرماید: « تَسْبِيحُ فَاطِمَةَ ع فِي كُلِّ يَوْمٍ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ صَلَاةِ أَلْفِ رَكْعَةٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ »(3) (تسبیح فاطمه زهراء (سلام الله علیها) نزد من پس از هر نماز، محبوبتر از هزار رکعت نماز در هر روز است). این محاسبه عجیبی است، اما برای خداوند متعال که غیر محدود است و رحمت او غیرمتناهی، ممکن است در مقابل یک الله گفتن با اخلاص، میلیونها رحمت را شامل حال بنده اش گرداند؛ لذا از اهمیت این ذکر نباید غافل بود.

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) با آن علاقه وافری که به دختر خود دارد، اگر چیز دیگری مفیدتر از این ذکر بود حتماً آن را تفهیم می فرمود. بنابراین تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز نقش مؤثری در ایجاد حضور قلب دارد و ذکری است کامل، که تکبیر و تحمید و تسبیح را در خود دارد و همه اینها بهانه ای برای یادآوری نام وعظمت خداوند است.


هر وقت انسان قصد اقامه نماز می کند و دستها را بالا می برد و تکبیرة الإحرام می گوید، یعنی از دنیا وتعلقات آن دل می کند و همه را پشت سر می اندازد و به مسافرتی می رود که با کسی نیست جز خداوند متعال؛ از این جهت است که گفته اند: «لا صلوة إلا بحضور القلب»؛ نماز کامل نمی شود مگر با حضور قلب؛ و وقتی نماز تمام شد می گوید: «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته»، کسی که از سفر می آید، باید به مردم سلام کند و این سلام آخر نماز به معنای آن است که من از سفر إلی الله آمده ام.

مجلس تمام گشت و به پایان رسید عمر ما همچنان در اول وصف تو مانده ایم

هر چه خوبی هست برای او است و هرچه خوبان از کرامت برخوردارند، خداوند به آنان عنایت کرده است؛ لذا معنای الله اکبر این نیست که خدا بزرگتر است، بلکه به تعبیر امام علی (علیه السلام) « الَّذِي لَيْسَ لِصِفَتِهِ حَدٌّ مَحْدُود »
(4) ؛ وجود او غیر محدود و نامتناهی و بزرگتر از آن است که وصف شود.

الحمدلله، یعنی همه ستایش ها متعلق به خداوند است؛ اگر انسان در بهاران، شکوفه های درختان و گل های باغ را تحسین می کند و می ستاید، در حقیقت خداوند را ستایش کرده؛ زیرا خوبی و لطافت را او به گل محبت فرموده است.


با گفتن سبحان الله نیز خداوند را از تمام نقایص منزه می داند.


در هر صورت ذکر و یادآوری خداوند، از مقامات اخلاقی سالکین الی الله و بهترین نوع آن، تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) است؛ مخصوصاً اگر تسبیح آن از تربت حضرت سیدالشهداء باشد. روایت است که امام صادق (علیه السلام) می فرماید: « َ مَنْ كَانَ مَعَهُ سُبْحَةٌ مِنْ طِينِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ ع كُتِبَ مُسَبِّحاً وَ إِنْ لَمْ يُسَبِّحْ بِهَا »
(5) ؛ کسی که تسبیحی از تربت حضرت سیدالشهداء را همراه داشته باشد برای او ثواب ذکر تسبیح نوشته می شود گرچه با آن ذکر نگوید، در روایت دیگری می فرماید: سجده بر تربت امام حسین، حجاب های هفت گانه مانند کبر و حسد و... را بر می دارد.

در بندگی خدا باید صادق بود؛ اگر بنده خود را معتقد بداند و در بندگی خدا راستگو باشد، وقتی در نماز می گوید: « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعين»، یعنی منحصراً تورا عبادت می کنم و از تو مدد می جویم؛ بنابراین وقتی کار مهمی پیش آمد و در خانه زید و عمرو و... رفتیم و فلان پارتی و فلان مسئول را واسطه قرار دادیم و خدا را فراموش کردیم، معلوم می شود در بندگی صادق نیستیم.

الصدق بالقول و بالقصودی والفعل کالوفاء بالعقودی
یکذب مستعین حق اذ قرأ ثم اذا المهمُ جاءَ غیر یری

باید خود را به خدا سپرد و مواظب بود که از حمایت پروردگار بیرون نرویم: « و لا يمكن الفرار من حكومتك »؛ ممکن نیست کسی از حکومت پروردگار فرار کند، لذا دائماً باید مراقب باشد و همواره خود را در آغوش توفیقات الهی بداند؛ مانند بچه شیرخوار که اگر کسی او را اذیت می کند به دامان مادر پناه می برد و اگر مادر هم او را اذیت کند، جای دیگری نمی رود و باز هم خود را در آغوش محبت های مادر می اندازد، زیرا ضعیف و ناتوان است؛ اگر کسی می خواهد قوی شود باید دائماً خود را محتاج حق تبارک و تعالی بداند و چیزی را که او ندارد، ارائه کند و تنها چیزی که خدا ندارد، ضعف و ناتوانی است؛ لذا باید ضعف و بیچارگی را به درگاه او ببرد و خود را هیچ بداند تا مورد رحمت حق تبارک و تعالی قرار گیرد.

ندارد راه فکرم روشنایی ز لطفت پرتویی دارد گدایی
اگر لطف تو نبود پرتو انداز کجا فکر و کجا گنجینه راز

خداوندا! ما را به راهی بدار که رضای تو در آن است. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.


پا نوشتها

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 . غافر : 13

2. مستدرك‏الوسائل،ج : 5، ص: 286 (باب استحباب ذكر الله على كل حال)

3. تهذيب‏الأحكام ،ج 2 ،ص: 105 (باب كيفية الصلاة و صفتها و ..)

4. بحارالأنوار،ج 4 ،ص: 247 (باب 4- جوامع التوحيد..)

5. من ‏لايحضره ‏الفقيه، ج 1 ص: 268 (باب ما يسجد عليه و ما لا يسجد عليه)

مدیر
Date published: 12:00
10 / 10ScaleMaximum stars

یکی از اذکار مؤثر و مورد تأکید پیامبر و ائمه اطهار (صلوات الله علیهم اجمعین) تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز است؛ حضرت امام صادق (علیه السلام) در مورد ثواب تسبیح حضرت فاطمه زهراء (سلام الله علیها) می فرماید: « تَسْبِيحُ فَاطِمَةَ ع فِي كُلِّ يَوْمٍ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ صَلَاةِ أَلْفِ رَكْعَةٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ »(3) (تسبیح فاطمه زهراء (سلام الله علیها) نزد من پس از هر نماز، محبوبتر از هزار رکعت نماز در هر روز است). این محاسبه عجیبی است، اما برای خداوند متعال که غیر محدود است و رحمت او غیرمتناهی، ممکن است در مقابل یک الله گفتن با اخلاص، میلیونها رحمت را شامل حال بنده اش گرداند؛ لذا از اهمیت این ذکر نباید غافل بود.

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) با آن علاقه وافری که به دختر خود دارد، اگر چیز دیگری مفیدتر از این ذکر بود حتماً آن را تفهیم می فرمود. بنابراین تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) بعد از هر نماز نقش مؤثری در ایجاد حضور قلب دارد و ذکری است کامل، که تکبیر و تحمید و تسبیح را در خود دارد و همه اینها بهانه ای برای یادآوری نام وعظمت خداوند است.


هر وقت انسان قصد اقامه نماز می کند و دستها را بالا می برد و تکبیرة الإحرام می گوید، یعنی از دنیا وتعلقات آن دل می کند و همه را پشت سر می اندازد و به مسافرتی می رود که با کسی نیست جز خداوند متعال؛ از این جهت است که گفته اند: «لا صلوة إلا بحضور القلب»؛ نماز کامل نمی شود مگر با حضور قلب؛ و وقتی نماز تمام شد می گوید: «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته»، کسی که از سفر می آید، باید به مردم سلام کند و این سلام آخر نماز به معنای آن است که من از سفر إلی الله آمده ام.

مجلس تمام گشت و به پایان رسید عمر ما همچنان در اول وصف تو مانده ایم

هر چه خوبی هست برای او است و هرچه خوبان از کرامت برخوردارند، خداوند به آنان عنایت کرده است؛ لذا معنای الله اکبر این نیست که خدا بزرگتر است، بلکه به تعبیر امام علی (علیه السلام) « الَّذِي لَيْسَ لِصِفَتِهِ حَدٌّ مَحْدُود »
(4) ؛ وجود او غیر محدود و نامتناهی و بزرگتر از آن است که وصف شود.

الحمدلله، یعنی همه ستایش ها متعلق به خداوند است؛ اگر انسان در بهاران، شکوفه های درختان و گل های باغ را تحسین می کند و می ستاید، در حقیقت خداوند را ستایش کرده؛ زیرا خوبی و لطافت را او به گل محبت فرموده است.


با گفتن سبحان الله نیز خداوند را از تمام نقایص منزه می داند.


در هر صورت ذکر و یادآوری خداوند، از مقامات اخلاقی سالکین الی الله و بهترین نوع آن، تسبیحات حضرت زهراء (سلام الله علیها) است؛ مخصوصاً اگر تسبیح آن از تربت حضرت سیدالشهداء باشد. روایت است که امام صادق (علیه السلام) می فرماید: « َ مَنْ كَانَ مَعَهُ سُبْحَةٌ مِنْ طِينِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ ع كُتِبَ مُسَبِّحاً وَ إِنْ لَمْ يُسَبِّحْ بِهَا »
(5) ؛ کسی که تسبیحی از تربت حضرت سیدالشهداء را همراه داشته باشد برای او ثواب ذکر تسبیح نوشته می شود گرچه با آن ذکر نگوید، در روایت دیگری می فرماید: سجده بر تربت امام حسین، حجاب های هفت گانه مانند کبر و حسد و... را بر می دارد.

در بندگی خدا باید صادق بود؛ اگر بنده خود را معتقد بداند و در بندگی خدا راستگو باشد، وقتی در نماز می گوید: « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعين»، یعنی منحصراً تورا عبادت می کنم و از تو مدد می جویم؛ بنابراین وقتی کار مهمی پیش آمد و در خانه زید و عمرو و... رفتیم و فلان پارتی و فلان مسئول را واسطه قرار دادیم و خدا را فراموش کردیم، معلوم می شود در بندگی صادق نیستیم.

الصدق بالقول و بالقصودی والفعل کالوفاء بالعقودی
یکذب مستعین حق اذ قرأ ثم اذا المهمُ جاءَ غیر یری

باید خود را به خدا سپرد و مواظب بود که از حمایت پروردگار بیرون نرویم: « و لا يمكن الفرار من حكومتك »؛ ممکن نیست کسی از حکومت پروردگار فرار کند، لذا دائماً باید مراقب باشد و همواره خود را در آغوش توفیقات الهی بداند؛ مانند بچه شیرخوار که اگر کسی او را اذیت می کند به دامان مادر پناه می برد و اگر مادر هم او را اذیت کند، جای دیگری نمی رود و باز هم خود را در آغوش محبت های مادر می اندازد، زیرا ضعیف و ناتوان است؛ اگر کسی می خواهد قوی شود باید دائماً خود را محتاج حق تبارک و تعالی بداند و چیزی را که او ندارد، ارائه کند و تنها چیزی که خدا ندارد، ضعف و ناتوانی است؛ لذا باید ضعف و بیچارگی را به درگاه او ببرد و خود را هیچ بداند تا مورد رحمت حق تبارک و تعالی قرار گیرد.

ندارد راه فکرم روشنایی ز لطفت پرتویی دارد گدایی
اگر لطف تو نبود پرتو انداز کجا فکر و کجا گنجینه راز

خداوندا! ما را به راهی بدار که رضای تو در آن است. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.


پا نوشتها

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 . غافر : 13

2. مستدرك‏الوسائل،ج : 5، ص: 286 (باب استحباب ذكر الله على كل حال)

3. تهذيب‏الأحكام ،ج 2 ،ص: 105 (باب كيفية الصلاة و صفتها و ..)

4. بحارالأنوار،ج 4 ،ص: 247 (باب 4- جوامع التوحيد..)

5. من ‏لايحضره ‏الفقيه، ج 1 ص: 268 (باب ما يسجد عليه و ما لا يسجد عليه)

Starts: 2010/08/12
Ends: Duration:
P.O. Box:
Ardabil,
Iran

مقام تذکر و تسبیح حضرت زهراء (علیها السلام)


قال الله تبارک و تعالی و تقدس: « وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلاَّ مَنْ يُنيبُ» (1)
از جمله مقامات اخلاقی که مورد توجه آیات قرآنی و روایات اهل بیت (علیهم السلام) قرار گرفته، مقام تذکر و یادآوری خداوند متعال در همه امور است.

ذکر لسانی و قلبی باعث می شود انسان با هوای نفس مخالفت کند. خداوند در حدیث قدسی می فرماید: « ُ أَنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي »
(2) (من همنشین کسی هستم که مرا یاد کند). هر چند ذکر قلبی از نعمات معنوی است اما ذکر، اگر لسانی هم باشد فوائد زیادی بر آن مترتب است، زیرا زبانی که نام و یاد خدا بر آن جاری است بر سایر اعضاء انسان نیز تأثیر می گذارد و کم کم انسان را به ذکر قلبی می رساند.

" />


پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی دارالارشاد مرکز حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله سید حسن عاملی

SiteMap